Troost van gedwongen afscheid

De troost van een gedwongen afscheid

Geplaatst op 11 december 2017 door Denkplaats

Judy heeft een einde aan haar leven gemaakt. Judy, de zus van een oud-collega. Ik heb haar nooit persoonlijk ontmoet, toch hakt dit bericht er diep in bij mij. Het zal wel geen toeval zijn. Mijn vader heeft 31 jaar geleden een einde aan zijn leven gemaakt.

Dus bij zo’n bericht, over Judy, zijn mijn gedachten een aantal dagen vrijwel constant bij mijn oud-collega. Ik wil haar zo graag steunen. Zo graag zeggen dat, hoe afschuwelijk ook, de zelfgekozen dood niet per se voorkomen moet worden. Dat het naast verdrietig, ook rustgevend kan zijn.

Maar dat zeg je ‘natuurlijk’ niet. Want hoe hard klinkt dat? Hoe harteloos en stompzinnig?

Ik heb Judy niet gekend, dus ik wil niet verder op haar specifieke situatie ingaan. Wel op de mijne. En jullie meenemen in de onverwachte rust en troost die ik vond, toen ik mijn vaders beslissing om zijn leven te beëindigen volledig accepteerde en zelfs begreep.

Zoals bij veel suïcidale mensen, was ook bij mijn vader het geval dat hij niet zozeer ‘zijn leven niet wilde’ maar ‘zijn leven niet meer zag zitten’. Het lijkt hetzelfde, maar het is een cruciaal verschil.

Als je zegt dat je iets niet (meer) wilt, dan doel je over het algemeen op een concreet ‘negatief iets’ waar je niet mee geconfronteerd wilt worden. Je wilt geen pijn, geen stress, geen financiële zorgen, geen schaamte. Weg met dat alles. Uit je leven.

Als je zegt dat je iets niet meer ziet zitten, dan gebruiken we dat in onze taal over het algemeen om aan te geven dat je de dingen die je eerder liefhad, of waar je in geloofde, niet meer ziet zitten. Zoals bijvoorbeeld je huwelijk, je baan, je relatie of zelfs je leven.

Je kunt heel goed het huwelijk niet meer zien zitten, maar toch je huwelijk niet willen opgeven. Of je baan niet meer zien zitten, maar geen afscheid ervan willen nemen.

Als je iets echt niet meer ziet zitten, heb je geen hoop meer. Als je iets niet meer wilt hebben, verlang je er niet meer naar. Dat is iets heel anders.

Een omschrijving van depressie is ook wel ‘het verlies van alle hoop’.

Mij interesseert het nauwelijks of mijn vader die diagnose had of niet. Ik weet het ook niet. Bovendien, wat dan? Dan komen we bij vragen als: “Kunnen depressieve mensen hun eigen beslissingen maken? Kan depressiviteit genezen worden? Kun je zelfmoord voorkomen?”

Als achterblijver heb je een besluit dat voor je is genomen te verwerken. Verder niets.

Mij heeft het geholpen, hoe zwaar ook, de geschreven afscheidswoorden van mijn vader niet te kwalificeren als ‘ziek’ of als ‘resultaat van een depressie’ of als ‘dit hadden we moeten voorkomen!’ maar als : dit is wat is. Dit is zijn tekst. Zijn woorden. Zijn daad.

Door die woorden te laten zijn wat we zijn, ze daadwerkelijk te onderzoeken en tot je te nemen, zonder ze te willen veranderen of bediscussiëren, ontstond er een diepe verbinding tussen hem en mij. Ik zeg niet dat zijn zelfmoord de juiste oplossing was. Dat hij volledig rationeel was. Dat hij in zijn leven niet opnieuw gelukkig had kunnen worden.

Ik zeg wel: met het diepste geloof in het serieus nemen van de ander, in dit geval mijn vader, keek ik naar zijn keuze, en op dat moment en ontstond er naast alle verdriet ruimte om zijn beslissing te accepteren. Waarderen, misschien wel.

Dit is mijn belangrijkste persoonlijke ervaring in hoe het serieus nemen van de ander helpend, helend en constructief kan zijn. Andermans taal. Andermans daden. Andermans overtuigingen. Niet omdat die niet ter discussie mogen staan, niet omdat ze allemaal ‘goed’ zijn, maar omdat het daadwerkelijk willen snappen van de ander tot verbinding, rust en kracht kan leiden.

Vanuit het diepe respect voor de complexiteit van het leven, kun je alles bevragen wat maar denkbaar is. En openingen vinden in je hoofd, in je hart die voorheen ondenkbaar leken.

Durven denken, durven zoeken, durven zijn, in verbinding met de realiteit van alledag. Dat is de kracht van denkonderzoek, de troost van de filosofie, voor mij.

Die troost had ik mijn vader meer gegund. En Judy ook.

Denkplaats

Daagt uit

DENKPLAATS begeleidt jou in het denkonderzoek. Scherpt aan zonder oordeel. Het gedachtengoed is van de klant. DENKPLAATS neemt niet over, maar daagt uit.

Vraagt door

DENKPLAATS staat nieuwsgierig in het leven. Treedt jou met nieuwsgierigheid tegemoet. Wil weten wat je denkt. En wil naar de kern van de zaak. En vraagt dus altijd door.

Is helder

DENKPLAATS is helder. In communicatie, in prijs, in vormgeving en in afspraken. Omdat denkwerk lastig genoeg kan zijn, moeten de randvoorwaarden glashelder zijn.

Brengt humor in

DENKPLAATS houdt van scherpe humor en lacht veel. Humor schept ruimte, maakt speelsheid in het soms zware denkproces mogelijk.

Biedt garantie

Aan het einde van het traject met DENKPLAATS heb je minstens één vraag gesteld die je (jezelf) nooit eerder gesteld hebt.

Meer informatie ontvangen?

Inzicht krijgen in hoe jij in je organisatie of privésituatie tot heldere inzichten en bezielde besluiten komt?
Abonneer je op de nieuwsbrief en ontvang maandelijks cases, achtergronden en inspiratie.



Wil je liever op een andere manier contact houden?
Dan kun je je op ieder moment weer uitschrijven.

DENKPLAATS Adrianalaan 101b 3053 MA Rotterdam T (06) 13 12 89 71 ariane@denkplaats.nl Kvk 68110634