op zoek naar de vraag

“Ik heb meer in mijn mars dan het lijkt”

Geplaatst op 25 september 2017 door Denkplaats

Soms kom je als praktisch filosoof in een situatie terecht die je echt aangrijpt.

Ongeveer een maand geleden word ik gebeld door Harry (zijn echte naam laat ik om privacy redenen achterwege). Hij is zeer moeilijk te verstaan aan de telefoon, maar toch lukt het hem mij duidelijk te maken dat hij naar aanleiding van mijn advertentie in de plaatselijke krant graag met mij in contact wil komen. Voor filosofische gesprekken. We plannen een kennismakingsgesprek, terwijl ik me afvraag of ik hier goed aan doe.

Wat kan ik als praktisch filosoof bieden aan iemand die na twee herseninfarcten nauwelijks verstaanbaar is, halfzijdig verlamd is, van wie zijn kortetermijngeheugen aangetast is, woordenschat verminderd is en al negen jaar in een verpleeghuis aan zijn kamer gekluisterd zit en weet dat hij daar zal sterven?Wat doen mijn lastige vragen waaraan ik hem ga blootstellen er in zijn situatie in godsnaam toe? Alles, zal blijken.

Tijdens het kennismakingsgesprek tast ik zijn emotionele en cognitieve draagkracht af. Weet hij wie hij in huis gehaald heeft? Wat ik te bieden heb? Dat ik geen gezelschapsvrijwilligster ben? Het is hem meer dan helder. We besluiten met elkaar in zee te gaan.

Tijdens de eerste sessie besluit ik Harry niet te sparen: wat is het probleem? Waar wil je wijzer over worden?

Hij spreekt over zijn beperkingen, over dat hij wil daten, over de ambities die hij heeft zijn situatie te veranderen. Ik stel hem vraag na vraag, laat hem uitleggen waarom hij iets zegt, roep hem tot de les als hij afdwaalt “Ja, sorry, ik kan me niet meer zo goed concentreren als voorheen.” en dwing hem tot de essentie van zijn probleem te komen.

Samen formuleren we de vraag die hem bezighoudt en waar hij de komende week op zal kauwen, mee zal leven, boos op zal worden en mee zal gaan slapen: “Kun je zinnig bezig zijn als je niet actief bent?”

Er volgt een volgende afspraak. Hierin is hij levendiger, hij lijkt steeds meer zijn woorden te kunnen vinden en zijn argumentaties rond te krijgen. Deze tweede keer spreken we over autonomie. Wat betekent dat nog voor hem? Hoe kun je autonoom zijn als je constant verzorging nodig hebt? Kun je je autonomie terugpakken? Waar zit Harry’s autonomie nog in? Hij formuleert nu zelf zijn vraag: “Kan ik mijn zelfstandigheid terugpakken?”

Onder de indruk van deze man die op het eerste gezicht niet veel meer lijkt dan een lappenpop, vraag ik enigszins naïef: “Is denken eigenlijk een soort hobby van je?” wetend dat hij nauwelijks andere hobby’s kan bezigen door zijn grote beperkingen zowel fysiek als energiek. Hij zegt:

“Het [denken] is veel meer dan een hobby. Het is mijn leven. Sinds ik hier ben sta ik stil, wordt alles voor me gedaan en gaat mijn denken alleen maar achteruit. Wat ben ik dan nog? Ik wil mijzelf ontwikkelen! En dat heeft denken altijd voor mij gedaan.”

Zijn sprankeling komt terug, zijn geloof in zichzelf. Hij vraagt zich weer dingen af. “Waarom vind ik dat ik niet actief ben als ik lees?” “Waarom betaal ik eten voor mijn zoon terwijl ik zelf nauwelijks budget heb om rond te komen?” “Kan ik serieus weer daten?” “Mag ik mijn logopedist tegenspreken, omdat zij niet gelooft in mijn mogelijkheden maar wel de expert is?” Harry kijkt me aan en zegt:

 “Ik wil het mezelf weer moeilijker maken. Ik wil les krijgen in schrijven. Proberen zinnen op papier te zetten. Ik wil me kunnen uiten. Ik wil dat mensen zien dat ik meer in mijn mars heb dan het lijkt.”

De vraag van de week schrijf ik voor hem op: “Kan ik mijn zelfstandigheid terugpakken?” Hij zal zichzelf deze vraag stellen, maar hem ook stellen aan zijn verpleegsters, aan zijn vrienden die zijn geld beheren en van wie hij toestemming moest krijgen om met mij te praten, aan zijn zoon die tweemaal per week langs komt en aan zijn logopedist.

Als ik op het punt zijn kamer te verlaten, zegt Harry nog één ding:

“Jij bent zo bijzonder, je bent de enige die ziet dat ik meer in mijn mars heb dan het lijkt.”

Ik ben ervan overtuigd ík niet zo bijzonder ben. Ik denk dat iederéén zou kunnen zien dat Harry veel meer kan dan op het eerste gezicht lijkt. Hem zijn eigenwaarde en zijn autonomie terug zou kunnen geven.

Het gaat er namelijk om dat je de ander als mens, met zijn verlangens, zijn behoeften, zijn potenties serieus neemt. Door het leven niet voor de ander in te vullen, maar door vragen te stellen.

Denk niet te weten wat Harry al dan niet kan, als hij in zijn kleine, bedompte stinkende kamer zit, rechtszijdig volledig verlamd, chocola op zijn wang en zijn plasfles aan het bed. Maar luister. En kijk.

“Ik leef weer. Ik ga me weer ontwikkelen.”

Dank je wel, Harry, dat je ons helpt herinneren aan hoe eigen ontwikkeling en autonomie, hoe klein soms ook, bijdragen aan een menswaardig bestaan.

 

Meer informatie over individuele coaching? Kijk op

http://www.denkplaats.nl/particulier-op-zoek-naar-de-vraag.php

1 reactie

  • Daan Hoogland 25 september 2017 at 11:05

    Heftig, hoor. Maar ook prachtig. Weer te leven, door bevraagd te worden.

    Reageer

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Denkplaats

Daagt uit

DENKPLAATS begeleidt jou in het denkonderzoek. Scherpt aan zonder oordeel. Het gedachtengoed is van de klant. DENKPLAATS neemt niet over, maar daagt uit.

Vraagt door

DENKPLAATS staat nieuwsgierig in het leven. Treedt jou met nieuwsgierigheid tegemoet. Wil weten wat je denkt. En wil naar de kern van de zaak. En vraagt dus altijd door.

Is helder

DENKPLAATS is helder. In communicatie, in prijs, in vormgeving en in afspraken. Omdat denkwerk lastig genoeg kan zijn, moeten de randvoorwaarden glashelder zijn.

Brengt humor in

DENKPLAATS houdt van scherpe humor en lacht veel. Humor schept ruimte, maakt speelsheid in het soms zware denkproces mogelijk.

Biedt garantie

Aan het einde van het traject met DENKPLAATS heb je minstens één vraag gesteld die je (jezelf) nooit eerder gesteld hebt.

Meer informatie ontvangen?

Inzicht krijgen in hoe jij in je organisatie of privésituatie tot heldere inzichten en bezielde besluiten komt?
Abonneer je op de nieuwsbrief en ontvang maandelijks cases, achtergronden en inspiratie.



Wil je liever op een andere manier contact houden?
Dan kun je je op ieder moment weer uitschrijven.

DENKPLAATS Adrianalaan 101b 3053 MA Rotterdam T (06) 13 12 89 71 ariane@denkplaats.nl Kvk 68110634